W roku 2017 nasz zespół zajmuje się kolejnymi obszarami chronionego krajobrazu na Mazowszu: Obszarem Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki, Mińskim i Siedlecko-Węgrowskim Obszarem Chronionego Krajobrazu oraz trzema Nadwiślańskimi położnymi nad Wisłą, na północ i południe od Warszawy.

Obszary chronionego krajobrazu należą do form ochrony przyrody, nad którymi nadzór sprawuje marszałek województwa (Ustawa o ochronie przyrody Dz. U). W województwie mazowieckim od roku 2015 prowadzone są działania mające na celu uszczegółowienie przebiegu i opisu granic obszarów chronionego krajobrazu, zgodnie ze standardem wymaganym na potrzeby prowadzenia Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody.

Dodatkowo, we współpracy z przedstawicielami miast i gmin, wyznaczane są strefy zakazu zabudowy na terenach o funkcjach kluczowych dla zachowania łączności ekologicznej i ochrony walorów krajobrazowych. Wszystkie te zadania są realizowane z zastosowaniem technologii informacyjnych oraz technik partycypacyjnych. 

Nowym wyzwaniem w naszych pracach jest opracowanie metodyki wyznaczenia strefy obowiązywania zakazu zabudowy w pasie szerokości do 100 metrów od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych. Zakaz ten jest jednym z kluczowych, który kształtuje kierunki zagospodarowania przestrzennego w gminach. Docelowo zatem, poza uszczegółowieniem przebiegu granic obszarów, wyznaczaliśmy wspólnie z gminami strefy zakazu zabudowy oraz obszary zabudowane, wyłączone z obowiązywania tego zakazu z racji na obecne lub planowane w dokumentach planistycznych zagospodarowanie terenu.

Strefy zakazu zabudowy zostały poprowadzone w dwóch wariantach: w odległości 100 m od rzeki/jeziora na obszarze Natura 2000 oraz w odległości 50 m od rzeki/jeziora na terenie poza obszarem Natura 2000. Granice stref zostały dowiązane do działek ewidencyjnych lub użytków gruntowych. Dodatkowo dla obiektów drobnopowierzchniowych została określona strefa 20 m. Nie jest ona jednak wyznaczona w formie bazy danych przestrzennych.

Wszystkie dane są zapisane w formie bazy danych przestrzennych oraz dostępne dla gmin uczestniczących w projekcie za pośrednictwem aplikacji mapowej Adaptive. W ramach przeprowadzonych spotkań konsultacyjnych z gminami oraz Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska mogliśmy wspólnie wypracować na podstawie pracy z mapą numeryczną uzgodniony przebieg każdej z granic na terenie obszarów chronionego krajobrazu. Miało to niezwykle ważne znaczenie dla usprawnienie procedury opiniowania projektu uchwały sejmiku województwa. Możliwość przeprowadzenia uzgodnień przed rozpoczęciem procedowania projektu uchwały to godna polecenia dobra praktyka, która zapewnia odpowiednią prezentację wszelkich uwarunkowań przeprowadzenia stref zakazu zabudowy. To również doskonała okazja do zweryfikowania potencjalnych błędów lub nieścisłości wynikających z dostępnych zasobów baz danych – wiedza osób znających dany teren od strony użytkowania czy występowania potencjalnych konfliktów, to bezcenne źródło informacji i sposób procedowania wart polecenia przy tego typu projektach.

Wypracowane w trakcie prac dane: schemat aplikacyjny, baza danych przestrzennych (GIS), opis przebiegu granic obszarów w każdej z gmin oraz mapy tematyczne prezentujące ich przebieg w dokładności zgodnej z zasobem geodezyjnym i kartograficznym będą docelowo przekazane do Mazowieckiego Systemu Informacji Przestrzennej. Tym samym granice obszarów oraz granice stref zakazów na terenie obszarów chronionego krajobrazu będą dostępne dla wszystkich potencjalnych użytkowników i stron postępowań administracyjnych w gminach: urzędników jak i mieszkańców czy inwestorów.