Za nami kolejne warsztaty poruszające najważniejsze zagadnienia na styku płaszczyzn człowiek - miasto - środowisko. 22 lipca eksperci Centrum UNEP/GRID-Warszawa, przedstawiciele samorządów i biznesu spotkali się, aby omówić temat partnerstwa w obszarze usług komunalnych jako elementu dekarbonizacji i budowania odporności miast na skutki zmian klimatu. Warsztaty poprowadził Michał Niewiadomski z dziennika Rzeczpospolita.

W warsztatach wzięli udział prelegenci reprezentujący różne perspektywy i doświadczenia w radzeniu sobie ze zmianami klimatu i ochroną środowiska na obszarach miejskich. Ambasador Francji w Polsce, Frédéric Billet rozpoczął dyskusję słowami o tym, że zmiany klimatu nie dotyczą jedynie Arktyki czy Amazonii, ale również miast w Europie. Mieszkańcy obszarów miejskich chcą większego udziału w polityce lokalnej kwestii takich jak dostęp do wody czy dających wytchnienie miejsc zielonych. 

Czego najbardziej potrzebują dziś miasta i ich mieszkańcy?

Maria Andrzejewska, dyrektor generalna Centrum UNEP/GRID-Warszawa, zarysowała szeroki obraz problemów, z jakimi przychodzi się nam mierzyć: “W skali globu rośnie odsetek ludzi mieszkających w miastach. Życie miejskie oznacza rosnący nacisk na zasoby naturalne, a także wyzwania związane z nierównościami czy konieczność wykorzystywania nowych technologii do poprawy jakości życia. Wyzwaniem dla zrównoważonego rozwoju miast jest nie tylko zbyt wiele obszarów zabetonowanych, ale również ich rozlewanie się na otoczenie. Potrzebujemy obecności zielonej infrastruktury, która pomoże nam złapać równowagę pomiędzy rozwojem miast a naturą”. Podkreśliła także, że kluczowym dążeniem w procesie transformacji miast w kierunku zrównoważonego rozwoju powinno być podnoszenie ich efektywności energetycznej.

Jak zauważył Marek Przytulski, dyrektor ds. rozwoju Linii Biznesowej Woda w firmie Veolia Polska: “Zmiana klimatu wiąże się z gwałtownymi zjawiskami pogodowymi - upały przeplatają się z nawalnymi deszczami. Żaden system odprowadzania wody deszczowej nie poradzi sobie z opadami o takiej skali, jak niedawno w Niemczech. Musimy traktować wodę deszczową jako zasób, podczas gdy dziś ją marnujemy. Utwardzamy maksymalne ilości powierzchni, tworzymy systemy kanalizacyjne, a wszystko to dzieje się w sytuacji, gdy borykamy się z deficytem zasobów wodnych. Coraz więcej mówi się o istocie retencji wody, o potrzebie tworzenia przestrzeni przepuszczalnych, a także wykorzystywaniu wody deszczowej w gospodarstwach domowych”.

Doświadczenia miasta Poznań i strategia na przyszłość

Przykładem praktycznych rozwiązań był podczas tych warsztatów Poznań. Bartosz Guss, Zastępca Prezydenta Poznania, opowiedział o redukcji śladu węglowego miasta w skali makro jak  i mikro: “W skali miasta wymieniamy tabor transportu publicznego, aplikujemy o finansowanie zakupu taboru na wodór, wprowadzamy wymagania w zakresie gospodarki odpadowej, realizujemy partnerską współpracę ze spółkami prywatnymi - SUEZ i Veolią. Wyzwaniem jest polityka energetyczna Polski, skupiająca się na wykorzystywaniu paliw kopalnych. Wierzymy, że polityka publiczna państwa, np. w kwestii kształtowania kosztów odpadów plastikowych, mogłaby pomóc przy kształtowaniu nawyków konsumenckich”. 

Dodał, że Poznań ma jedną z większych poziomów lesistości wśród polskich miast. Sporym wyzwaniem dla miasta jest fakt, że na 1000 mieszkańców przypada przeszło 700 aut - dwukrotnie więcej niż w mieście partnerskim - Hamburgu. Władze miasta starają się zmienić myślenie obywateli, pokazując, że jakość życia, w tym inwestowanie w obszary zielone, powinny mieć priorytet przed korzyściami ekonomicznymi. 

W kolejnych minutach spotkania głos zabrała Magdalena Żmuda, dyrektor Wydziału Kształtowania i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w Poznaniu. Stwierdziła, że dużym wyzwaniem jest likwidacja tej części emisji dwutlenku węgla, która pochodzi z ogrzewania budynków węglem, także w gminach ościennych. Zwróciła także uwagę na sposoby osiągnięcia sprawiedliwej społecznie transformacji energetycznej: “walka z ubóstwem energetycznym oznacza nie tylko wymianę źródeł ciepła, ale i termomodernizację, dzięki której zmniejszy się zapotrzebowanie na energię i tym samym rachunki. Oferta w tym zakresie oznacza również edukację i doradztwo w zakresie energetyki dla indywidualnych osób.”

Jak w sprostaniu tym wyzwaniom mogą pomagać firmy odpowiedzialne za usługi komunalne? 

Bartłomiej Pawluk, dyrektor ds. rozwoju, członek zarządu Veolia Energia Polska, opowiedział o dekarbonizacji z perspektywy przedsiębiorstwa, o tym, co firma sama robi w tym zakresie oraz o pracy z klientami. Jako obiecujące kierunki wskazał przede wszystkim odzysk energii z ciepła, a patrząc długofalowo - ograniczanie konsumpcji i stymulowanie rozwijania działalności prosumenckiej, również w zakresie energetyki cieplnej. 

Prelegenci byli zgodni co do tego, że do kwestii dekarbonizacji należy podejść kompleksowo, realizując cele w podejściu partnerskim. Przejście na źródła odnawialne oraz znaczące zwiększenie efektywności energetycznej miast jest w tym momencie najważniejszym wyzwaniem. 

Kolejne warsztaty 8. edycji Konkursu Eco-Miasto już we wrześniu.