Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu, utworzony w roku 1988 przez Światową Unię Meteorologiczną (WMO) oraz Program ONZ ds. Środowiska (UN Environment), postanowił dokonać analizy badań naukowych, poświęconych wpływowi zjawisk takich jak pustynnienie, karczowanie lasów czy aktualnych trendów w rolnictwie na globalny klimat.

Według zebranych przez ekspertów danych człowiek wpływa w bezpośredni sposób na około 70% całości powierzchni lądowej na świecie. Wzrost globalnej populacji wiąże się m.in. z rosnącą powierzchnią zurbanizowaną oraz przekształcaniem niegdyś dziewiczych gruntów na potrzeby rolnictwa czy pozyskiwania drewna.

Działania te mają bezpośredni wpływ na wzrost średniej, globalnej temperatury oraz na pogarszanie się jakości naszego życia - średnia temperatura na powierzchni lądu rośnie bowiem szybciej niż ta globalna.

Dodatkowo istotną rolę w pogłębianiu zmian klimatu odgrywa rolnictwo - zarówno z powodu nacisku na ekosystemy, jak i związane z nim emisje, m.in. metanu. Sektor rolnictwa, leśnictwa oraz innych sposobów użytkowania ziemi (AFOLU) ma odpowiadać za 23% globalnych emisji gazów cieplarnianych o antropogenicznym (spowodowanym przez człowieka) źródle.

Scenariusze na przyszłość

Specjaliści IPCC postanowili opracować zestaw scenariuszy rozwoju sytuacji w najbliższych dziesięcioleciach, przewidując np. dynamikę wzrostu globalnej populacji, poziom nierówności czy efektywności wykorzystywania dostępnych surowców.

Na podstawie dostepnych obecnie badań deklarują, że w wypadku podtrzymania przez ludzkość swojego wzrostu oraz braku działań na rzecz bardziej przyjaznego dla środowiska użytkowania zasobów stopień naszego narażenia na negatywne skutki zmian klimatu (takich jak zdrowie publiczne, kondycja ekosystemów czy systemy żywnościowe) będzie istotnie wyższy, niż w wypadku przejścia na tory zrównoważonego rozwoju.

Wspólna odpowiedzialność

Obok przestrzegania przed zagrożeniami w raporcie "Climate Change and Land" znalazło się miejsce dla zaprezentowania działań, które mogą służyć ludziom i środowisku. Autorzy publikacji wymieniają wśród nich m.in. poprawę produktywności upraw oraz ich większe zróżnicowanie, ograniczenie skali wycinki lasów czy działania, zapobiegające erozji gleb.

Opisane przez nich działania skierowane są do różnych grup interesariuszy - od rolników po firmy i rządy. Nie zabrakło również działań, nakierowanych również do konsumentów, takich jak ograniczanie marnotrawienia żywności czy zmiany w dominujących dietach.

Wcielanie w życie tego typu posunięć pomogłoby nie tylko w ochronie klimatu i dostosowywaniu się do jego zmian, ale również miałyby pozytywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe, jakość gleb, redukcję poziomów ubóstwa czy poprawę zdrowia publicznego.

Zdj. Fragment okładki raportu IPCC