Inauguracyjne spotkanie nowego cyklu Centrum UNEP/GRID-Warszawa, zrealizowane we współpracy z firmą Żywiec-Zdrój, poświęcone było pokazaniu skupione było na pokazywaniu pozytywnych efektów ochrony różnorodności biologicznej w ramach wspólnego projektu „Karpaty Łączą - Kwietne Łąki”. 

Różnorodność biologiczna jest istotnym tematem działań, realizowanych przez ONZ i jego agendy. Jest również wątkiem, od latktóry od lat podejmowanym jest przez Centrum, m. in. za pośrednictwem realizowanych w jego obrębie projektów karpackich. Cykl dyskusji „Biznes dla bioróżnorodności” stanowić ma dodatkowy element działań, poszerzających wiedzę biznesu oraz mobilizujących go do przemyślanych działań na rzecz ekosystemów. 

Do kwestii tych odnosiła się prowadząca spotkanie Anna Kołodziejczyk. Reprezentantka Centrum UNEP/GRID-Warszawa podkreśliła rolę międzysektorowej współpracy, realizowanej na bazie Celów Zrównoważonego Rozwoju. Cele te stanowią inspirację dla koordynowanego przez Centrum od 5 lat Partnerstwa SDGs „Razem dla środowiska”, w ramachobrębie którego 10 marca odbyło się pierwsze spotkanie „Biznesu dla bioróżnorodności”. 

Znaczenie współpracy, polegającej na wykorzystywaniu eksperckiej wiedzy do działań służących poprawie stanu środowiska, podkreśliła również dyrektor Centrum, Maria Andrzejewska. - Współpraca z organizacjami, które wiedzą co i jak robić jest tu kluczowe. Liczy się tu każde działanie. Nie zawsze musimy zaczynać od wielkich projektów. Priorytetem powinno być dobro planety - zaznaczyła. 

Fakty o naturze 

Aby biznes mógł skutecznie działać na rzecz ochrony bioróżnorodności powinien znać jej kondycję oraz skalę wpływu człowieka na środowisko. Dr Monika Szewczyk, odpowiedzialna w Centrum UNEP/GRID-Warszawa za kwestie związane z geobotaniką i ochroną przyrody, w poświęconej temu wątkowi prezentacji przypomniała m. in. o wydanym w roku 2019 raporcie IPBES (Międzyrządowego Zespołu ds. Bioróżnorodności i Usług Ekosystemowych), ostrzegającym, że w najbliższych dekadach zagrożonych wyginięciem może być nawet milion gatunków istot żywych. 

W trakcie swojego wystąpienia zwróciła uwagę na czynniki, wpływające na utratę różnorodności biologicznej o skali, skłaniającej do określenia jej mianem „szóstego wielkiego wymierania”. Wśród nich znajdziemy m. in. rozwój przekształcającego środowisko rolnictwa i przemysłu, bezpośrednie wykorzystywanie roślin i zwierząt, zanieczyszczenie środowiska czy zmiany klimatyczne. W kontekście tym odnotować należy również rozrost miast czy rozprzestrzenianie się gatunków inwazyjnych w wyniku upowszechnienia się transportu międzykontynentalnego. 

Szewczyk Ekspertka zwróciła uwagę na odpowiedzialność biznesu za różnorodność biologiczną. Bez troski o środowisko firmy narażają się na różnego rodzaju ryzyka - różne inne w zależności od sektora, w którym funkcjonują. Mogą one mieć zarówno charakter bezpośredni, gdy zależą one od konkretnych zasobów przyrodniczych, jak i pośrednie, związane z rosnącymi oczekiwaniami społecznymi czy zmieniającym się otoczeniem regulacyjnym. Ryzyka te dostrzegają również liderzy biznesowi, czego przykładem może być obecność bioróżnorodności wśród wyzwań, opisywanych w cyklu „Global Risks Report”, przygotowywanym przez Światowe Forum Ekonomiczne. 

Konkretne działanie 

„Myśl globalnie, działaj lokalnie” - to hasło przewijało się przez całe wydarzenie. Ilustracją jego praktycznego zastosowania jest realizowany przez Centrum UNEP/GRID-Warszawa i Żywiec Zdrój projekt „Kwietne Łąki”, wpisujący się w cykl „Karpaty Łączą”. Patrycja Adamska, kKierująca Zespołem Projektów Karpackich Centrum UNEP/GRID-Warszawa,a Patrycja Adamska zaprezentowała najważniejsze elementy realizowanego od 4 lat projektu oraz stojące przed nim wyzwania. 

„Kwietne Łąki” wpisują się w ideę troski o wspólne dobro, jakim jest krajobraz przyrodniczy i kulturowy Karpat. Ich celem jest ochrona siedlisk przyrodniczych i zasobów wodnych w trzech gminach powiatu żywieckiego. Po 3 latach objęły swym zasięgiem 56 hektarów, podzielonych na 673 działki. 

Spojrzenie biznesu 

Małgorzata Myszka-Mikłusiak z firmy Żywiec Zdrój przedstawiła perspektywę partnera biznesowego projektu na realizowane wspólnymi siłami działanie. Podkreśliła ona, że wpisuje się w politykę środowiskową firmy, której efektem jest realizacja w ciągu ostatnich 11 lat ponad 130 projektów ekologicznych. Zauważyła również, że 95% osób biorących udział w projekcie „Kwietne Łąki” jest chętnych do dalszej współpracy. To o tyle ważne, że w minionym roku wypracowany został kształt projektu na lata 2020-2022, a jego istotnym elementem jest pozyskanie kontaktów do kolejnych właścicieli działek - po to, by w roku 2021 pozyskać do projektu kolejne 20 hektarów. 

W trakcie swojej prezentacji podkreśliła istotne aspekty środowiskowe, realizowane w ramach projektu, takie jak zachowanie krajobrazu zarządzanych przez człowieka łąk, ochrona wód powierzchniowych, ograniczenie erozji i spływu składników odżywczych czy poprawa retencji wód dzięki regularnemu koszeniu. Liczy się w nim również pomoc w utrzymaniu siedlisk gatunków chronionych, np. dziewięćsiła czy storczyków, ograniczanie występowania gatunków ekspansywnych i inwazyjnych, jak również usuwanie skutków mechanicznego niszczenia i dewastacji siedlisk przyrodniczych. 

Rozmowa o biznesie i środowisku 

Osoby uczestniczące w spotkaniu mogły nie tylko zapoznać się z eksperckimi prezentacjami, ale też wziąć udział w ożywionych, odbywających się w podgrupach dyskusjach. Przedstawiciele firm i instytucji publicznych oraz zainteresowanych tematyką bioróżnorodności organizacji mierzyli się w nich z pytaniami o wpływ poziomów różnorodności biologicznej na kondycję przedsiębiorstw oraz potencjalne ryzyka biznesowe, mogące wyniknąć z dalszego jej ubożenia. 

Nie zabrakło również głosów podkreślających podkreślania rolęi szeroko rozumianej edukacji. Poszerzanie wiedzy może w opinii uczestników spotkania pomóc ich zdaniem może m. in. w zasypywaniu luki między chęcią zaangażowania się  a znajomością sposobów na skutecznego działania. Obok edukacjiniej ważną rolę odgrywać ma sprawna komunikacja - szczególnie zaś umiejętność mówienia zrozumiałym językiem o nierzadko złożonych kwestiach, związanych z różnorodnością biologiczną. Sukces w tym zakresie może pomóc w napędzaniu korzystnych zmian, takich jak rosnące grono konsumentów, gotowych płacić więcej za bardziej przyjazne dla środowiska produkty. 

O tym, że w najbliższych latach biznes będzie musiał odnaleźć się w zmieniającym się otoczeniu wspominał zajmujący się w Centrum UNEP/GRID-Warszawa kwestiami biologii oraz ochrony środowiska dr Piotr Mikołajczyk. Obok bardziej „miękkich” motywatorów, takich jak ogłoszona przez ONZ Dekada Odbudowy Ekosystemów, na horyzoncie widać już bardziej dalekosiężne strategie i działania legislacyjne, takie jak Europejski Zielony Ład. Odnalezienie się w tym środowisku - (i zmniejszanie nacisku biznesu na ekosystemy) - będzie w kolejnych latach ważnym elementem dostosowania się do rosnących oczekiwań społecznych. 

Materiał zawierający wnioski i rekomendacje płynące z warsztatów zostanie opublikowany na stronach internetowych Centrum UNEP/GRID-Warszawa do końca marca 2021 r. i dostępny będzie na podstronie projektu „Biznes dla bioróżnorodności”.